Bệnh ở túi mật và cách phát hiện sớm

Để duy trì sức khỏe cho bộ phận này chúng ta không chỉ cần một chế độ ăn uống hợp lý, lành mạnh mà còn cần phải có kiến thức để phát hiện sớm bệnh của túi mật.

Nhiệm vụ của túi mật

Túi mật là một túi nhỏ, nằm dưới gan ở 1/4 trên (bên) phải của bụng, có nhiệm vụ cô đặc và lưu trữ dịch mật (được gan tiết ra). Khi chúng ta ăn, đặc biệt là thức ăn có dầu, mỡ; túi mật sẽ co bóp để đẩy dịch mật chứa trong đó vào đường mật và sau đó xuống tá tràng để trộn lẫn với thức ăn giúp tiêu hóa chất béo.

Bệnh thường gặp ở túi mật

Bệnh túi mật thường gặp nhất là sỏi túi mật, kế đến là polyp túi mật. Ngoài ra còn có các bệnh u lành, u ác, viêm không do sỏi, xoắn, rối loạn vận động... Có rất nhiều trường hợp bệnh túi mật không có triệu chứng gì khó chịu khiến bệnh nhân phải đi khám bệnh. Những triệu chứng của các loại bệnh túi mật có thể xảy ra là: đau ở vùng dưới bờ sườn bên phải hoặc vùng thượng vị (vùng chấn thủy), cơn đau có thể xảy ra nhanh, đột ngột hoặc kéo dài dai dẳng tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và mức độ sẽ càng tăng hơn sau những bữa ăn có nhiều chất béo; rối loạn tiêu hóa, sốt... Và tùy từng bệnh cụ thể mà có những biểu hiện rõ rệt.

Sỏi túi mật, viêm túi mật thường gây đau quặn bụng.

Sỏi túi mật: Sỏi túi mật là sự kết tụ các thành phần có trong dịch mật mà chủ yếu là cholesterol, bilirubin (sắc tố mật), canxi. Tỷ lệ dân số có sỏi túi mật tăng theo tuổi. Tại Việt Nam, hiện nay, với việc áp dụng phổ biến siêu âm bụng vào chẩn đoán, tỷ lệ sỏi túi mật đơn thuần được phát hiện chiếm 58-71% sỏi đường mật nói chung. Khi bị sỏi mật, khoảng 30% trường hợp có sỏi túi mật là có triệu chứng. Triệu chứng của sỏi túi mật thường gặp nhất là cơn đau quặn mật (86%), với các đặc điểm sau: Những cơn đau riêng biệt kéo dài từ 30 phút đến vài giờ. Đau xảy ra ở thượng vị hoặc vùng bụng trên phải, với các trường hợp đau nhiều nhất ở vùng thượng vị, khiến dễ nhầm với bệnh viêm loét dạ dày - tá tràng. Đau nhiều và liên tục, cơn đau có thể làm cho bệnh nhân ngưng thở. Đau xảy ra trong vòng vài giờ sau khi ăn, hoặc đau về đêm thường làm cho bệnh nhân thức giấc. Ngoài ra, các triệu chứng khác bao gồm đau lưng, đau bụng trên trái, buồn nôn và nôn, đầy bụng (khó tiêu với thức ăn mỡ).

Polyp túi mật: Polyp túi mật là thuật ngữ chuyên môn y học để mô tả các hình thái tổ chức xuất phát từ thành túi mật phát triển lồi vào trong lòng túi mật. Các hình thái tổ chức có bản chất cấu trúc khác nhau, có thể là lành tính (không phải ung thư) hoặc không lành tính (ung thư). Trên 95% polyp túi mật là tổ chức lành tính, trong đó thường gặp nhất (40-70%) là cholesterol polyp (cholesterol là chất béo có mặt ở màng tế bào và lưu hành trong máu với một nồng độ nhất định), tiếp đến là polyp hình thành do viêm, polyp hình thành do phát triển tăng sinh tổ chức tuyến, polyp có bản chất là tổ chức mỡ, tổ chức cơ mỡ, tổ chức cơ tuyến, dị hình mạch máu...

Polyp túi mật có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi và không có sự khác biệt đáng kể về tỷ lệ mắc giữa nam và nữ. Tuy vậy, trên thực tế polyp túi mật chủ yếu gặp ở người trưởng thành, rất hiếm gặp ở trẻ em. Có rất nhiều các yếu tố thuận lợi để hình thành polyp túi mật như: nồng độ đường máu, mỡ máu, béo phì, thói quen ăn uống, nhiễm virut viêm gan... Hiện nay, với sự phát triển của các phương tiện chẩn đoán hình ảnh: siêu âm, siêu âm nội soi, chụp cắt lớp vi tính (CT Scan), chụp cộng hưởng từ hạt nhân (MRI) đã giúp ích rất nhiều cho chẩn đoán polyp túi mật.

Polyp túi mật nhỏ thường không có triệu chứng và không cần điều trị. Tuy nhiên, những bệnh nhân có polyp lớn hơn 10mm, hay đau quặn mật mơ hồ tái diễn, đặc biệt là các trường hợp có đồng thời sỏi mật thì thường có chỉ định cắt túi mật.

Muốn túi mật khỏe mạnh, phải làm sao?

Đa phần sỏi túi mật được hình thành từ sự lắng đọng cholesterol, vì vậy một chế độ ăn uống lành mạnh với hàm lượng cholesterol thấp, ít chất béo sẽ tốt cho sức khỏe của túi mật.

Cần kiểm soát cân nặng nhờ chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên; không áp dụng chế độ giảm cân quá khắt khe và nhanh chóng, bởi có bằng chứng cho thấy việc làm này có thể làm thay đổi đột ngột quá trình sinh lý mật, làm tăng nguy cơ sỏi mật.

Ăn uống điều độ cũng là một phần của chế độ ăn duy trì sức khỏe cho túi mật bởi mật thường được tích tụ trong một thời gian nhất định rồi mới tiết ra khi ta ăn. Nếu ăn một bữa quá nhiều chất dinh dưỡng hay quá no sẽ làm mật quá tải, dễ hình thành sỏi mật.

BS. Bùi Xuân Trường

Cha mẹ tuyệt đối không dùng TPCN dạng `Oresol` để bù nước cho con

Mấy ngày gần đây, dư luận xôn xao câu chuyện về "một bệnh nhi sốt, tiêu chảy mất nước, đã được bác sĩ khám, kê đơn dung dịch bù nước điện giải và hướng dẫn bà mẹ về nhà cho bé uống, theo dõi triệu chứng. Kết quả là bà mẹ mang cháu đến trong tình trạng trụy tim mạch, không cứu được. Tất cả mọi người đều xót xa và sốc khi biết lý do bà mẹ ra hiệu thuốc mua các thuốc theo đơn nhưng lại được chủ quầy thuốc giới thiệu một loại TPCN dạng dung dịch để bù nước, không rõ là loại gì. Khi về nhà cho bé uống nhưng triệu chứng cứ xấu dần đi cho đến khi hoảng hốt phát hiện cháu lờ đờ không phản ứng".

Đây là câu chuyện đau lòng cảnh báo đến tất cả các bậc cha mẹ không tự ý dùng thuốc, TPCN cho trẻ tránh hậu quả đáng tiếc. Với trẻ cần bù nước điện giải cần phải đúng cách, đúng liều lượng, nồng độ thích hợp nếu không sẽ gây tác dụng ngược.

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng - Nguyên Trưởng Khoa Nhi, BV Bạch Mai, việc dùng bất kỳ loại TPCN nào cho trẻ cần thiết phải có sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa. Nếu cha mẹ cứ dùng bừa bãi, vừa tốn tiền mà nhiều khi còn có hại cho trẻ.

PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng.

Nói về Oresol, PGS. Dũng cho biết, Oresol là một loại thuốc, là thành tựu khoa học của thế giới đã cứu sống hàng triệu trẻ em mắc tiêu chảy. Khi trẻ bị tiêu chảy, tình trạng mất nước xảy ra, nếu không được điều trị kịp thời sẽ gây rối loạn các chức năng của cơ thể, đe dọa tính mạng của trẻ. Oresol với thành phần là muối, đường… khi được pha đúng, uống đúng sẽ bù lại lượng nước đã mất giúp trẻ phục hồi. Trường hợp sử dụng thực phẩm chức năng thay thế Oresol rất nguy hiểm vì nó tác động ngay tới sức khỏe của trẻ do không được bù đủ nước.

PGS. Dũng đặc biệt lưu ý: “Tôi thấy trên thị trường có một loại TPCN công thức y như Oresol - vốn là một loại thuốc dùng cho trẻ em bị tiêu chảy, thường được đóng gói để pha thành dung dịch 1000ml, 500ml, 200ml nhằm phù hợp với lứa tuổi. Đã uống Oresol là phải uống hàng trăm ml trở lên mới có tác dụng bồi phụ nước. Vậy mà loại TPCN này chỉ đóng gói dạng 10ml nhìn như thuốc, rất dễ gây nhầm lẫn cho người sử dụng. Trong trường hợp trẻ em bị tiêu chảy, mất nước trầm trọng mà lại sử dụng loại TPCN này sẽ không giải quyết được tình trạng mất nước mà còn gây nguy hiểm đến tính mạng".

Trên thực tế, các bác sĩ đã từng gặp nhiều trường hợp trẻ nhập viện trong tình trạng sốt, co giật, vật vã kích thích. Hỏi bệnh sử và khám, các bác sĩ phát hiện cháu bé bị tiêu chảy và được mẹ cho uống dung dịch Oresol nhưng pha sai nồng độ... Nếu không được cấp cứu kịp thời, trẻ rất dễ bị tử vong.

Cha mẹ chớ nên chủ quan với việc bù nước và điện giải cho trẻ.

Cách dùng đúng Oresol cha mẹ nào cũng cần biết

Để dùng Oresol an toàn cho trẻ, các bác sĩ khuyến cáo, phụ huynh đừng chủ quan với việc bù nước và điện giải cho trẻ. Cần đọc kĩ hướng dẫn cách dùng, liều lượng... nếu hướng dẫn pha với 200 ml thì cần pha chính xác 200 vì như thế sẽ đạt nồng độ thẩm thấu phù hợp cho trẻ, pha quá ít hay nhiều nước hơn cũng sẽ nguy hiểm, thậm chí tử vong.

Chỉ sử dụng dung dịch đã pha trong 24h, bảo quản kĩ càng tránh nhiễm bẩn bởi lẽ, dung dịch có thể bị nhiễm khuẩn nếu để quá lâu, điều này cũng gây nguy hiểm, thậm chí tử vong.

Tuyệt đối không được chia nhỏ gói thuốc hoặc bẻ đôi viên thuốc rồi pha vì rất có thể các thành phần không đồng nhất và dễ gây nhầm lẫn thể tích khi pha. Không được đun sôi dung dịch đã pha vì khi đó sẽ làm mất các phẩm chất của thuốc, bay hơi làm tăng độ thẩm thấu.

Không pha với nước khoáng vì nước này có sẵn thành phần khoáng sẽ làm sai lệch nồng độ. Nên pha với nước lọc đun sôi để nguội.

Cha mẹ cần chú ý theo dõi các dấu hiệu triệu chứng của trẻ, khi có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào cần đưa con đến cơ sở y tế khám và xử trí kịp thời.

Dương Hải

Dấu hiệu nhận biết trẻ lệch lạc giới tính

Ngay từ khi sinh ra, không ai có thể tự quyết định giới tính của mình. Thế nhưng một dấu hiệu đáng ngại là trong giới trẻ hiện nay xuất hiện nhiều hơn các em không sống thật với giới tính của mình. Tình trạng này có nguyên nhân từ sự lệch lạc giới tính khi còn nhỏ.

Thông thường, từ 18 - 30 tháng tuổi, đa số bé trai biết mình sẽ trở thành con trai và bé gái trở thành con gái đồng thời bé muốn bắt chước bố hoặc mẹ - người đồng giới với mình. Ở độ tuổi mầm non, trẻ bắt đầu có những câu hỏi về giới tính. Khi đó, đa số phụ huynh đều có tâm lý trì hoãn nói chuyện giới tính với con. Việc trì hoãn hoặc chờ đợi trẻ lớn mới nói chuyện giới tính có mặt tốt là trẻ được phát triển tự nhiên theo sở thích. Nhưng có thể trong những sở thích đó có những ý thích lệch lạc với giới tính do trẻ không được chỉ dẫn.

Lệch lạc giới tính (LLGT) là một rối loạn phức tạp mà nguyên nhân chưa được tìm thấy rõ ràng. Ngoài bất thường về hormon hoặc nhiễm sắc thể, bất thường trong quá trình người mẹ mang thai… người ta nhận thấy có những vấn đề về gia đình như sự thiếu vắng vai trò của người cha hoặc mẹ trong gia đình, hoặc cha mẹ có vấn đề tâm lý. Ở trẻ nhỏ, chưa thể vội vã kết luận một đứa trẻ bị LLGT nếu chỉ dựa trên những biểu hiện bên ngoài. Đó chỉ nên gọi là dấu hiệu LLGT. Nhưng dấu hiệu này không được phát hiện và can thiệp sớm có thể đẩy trẻ phát triển giới tính lệch lạc khi lớn.

Dấu hiệu LLGT có thể nhận ra từ lúc 3 tuổi ở trẻ phát triển sinh dục bình thường với những dấu hiệu báo động cần lưu ý như: Trẻ không biết giới tính của mình khi sinh nhật tròn 3 tuổi. Trẻ luôn nói thích giới tính đối lập. Trẻ luôn phủ nhận bộ phận sinh dục của mình. Trẻ nghĩ là bộ phận sinh dục khác giới sẽ được phát triển trong cơ thể của mình.

Nếu thấy một trong các dấu hiệu trên thì cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra y khoa và khám tâm lý. Các bác sĩ sẽ khai thác bệnh sử, tìm hiểu nguyên nhân và có những chẩn đoán chính xác cũng như đưa ra hướng điều trị cụ thể.

Để phòng ngừa LLGT, cần giáo dục cho con về giới tính và những vấn đề về giới phù hợp với từng lứa tuổi, đặc biệt là khi trẻ vào tuổi dậy thì. Cha mẹ cần tìm hiểu kỹ để có thể truyền đạt tốt. Giúp con vượt qua những stress của đời sống, muốn như vậy hãy là bạn của con. Hơn thế, hãy giáo dục cho con bạn phương cách đối phó với những cạm bẫy về tình dục đồng giới.

THỤC ANH

Dùng khí dung có lợi gì?

Xin hỏi, dùng khí dung có lợi gì? Và dùng nhiều thì có ảnh hưởng đến hệ hô hấp của trẻ không? Cảm ơn bác sĩ.

(Leha1983@gmail.com)

Khí dung là dùng máy xông hơi thuốc dưới dạng sương mù - là một trong các biện pháp điều trị tại chỗ cho các bệnh lý thuộc niêm mạc đường hô hấp như viêm mũi họng, viêm thanh quản, viêm khí - phế quản, viêm mũi xoang. Khi xông hơi thuốc dưới dạng sương do máy tạo ra sẽ được đẩy bám dính vào lớp lông chuyển của niêm mạc đường hô hấp tác dụng trực tiếp lên những chỗ viêm nhiễm nên có tác dụng nhanh nhưng thời gian duy trì thuốc ngắn. Tuỳ từng bệnh mà thầy thuốc sẽ dùng những loại máy xông khác nhau (máy xông trong tai mũi họng hoặc máy xông cho các bệnh lý của phổi) cũng như các loại thuốc khác nhau. Một số thuốc hay được sử dụng là kháng sinh, chống viêm, giãn phế quản, thuốc có tinh dầu… dạng dịch có thể kết hợp kháng viêm có corticoid. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc khí dung phải có chỉ định và theo dõi của thầy thuốc. Thời gian khí dung thường từ 5-7 ngày. Điều lưu ý là những bệnh lý mà trẻ mắc phải 80% là do virut nên thường chỉ dùng các thuốc chữa triệu chứng như hạ sốt, giảm ho nhóm long đờm, chống ngạt tắc mũi… để cơ thể trẻ có khả năng tự sản sinh ra kháng thể chống lại các bệnh lý này. Chỉ sử dụng kháng sinh khi có bội nhiễm vi khuẩn. Việc dùng kháng sinh bằng đường khí dung so với dùng thuốc kháng sinh đường uống sẽ có lợi là thuốc tác động trực tiếp tại chỗ, trẻ không bị nôn như dùng đường uống… Tốt nhất mỗi khi trẻ bị bệnh cần đưa đi khám bác sĩ chuyên khoa để được kê đơn dùng thuốc phù hợp và phải tuyệt đối làm theo đúng hướng dẫn của bác sĩ điều trị.

BS. Trần Kim Anh

7 mẹo giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ

Dưới đây là những mẹo giúp bạn giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ

Đạp xe

Đạp xe hoặc trong phòng tập gym hoặc trên đường phố ít nhất 20 phút mỗi ngày vì xe đạp là một trong bài tập tim mạch giúp ngăn ngừa đau tim và đột quỵ.

Ăn sô cô la đen

Ăn sô cô la đen với số lượng hạn chế, ít nhất vài lần mỗi tuần vì các chất chống oxy hóa trong sô cô la đen có thể ngăn ngừa hình thành cục máu đông trong tim và não.

Uống bia

Nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng uống một cốc bia mỗi ngày có thể làm giảm hàm lượng cholesterol và giúp tim khỏe mạnh.

Các chế phẩm bổ sung vitamin B

Dùng các chế phẩm bổ sung mỗi ngày vì loại vitamin này được cho là giúp dự phòng cục máu đông và do vậy làm giảm nguy cơ bệnh tim và đột quỵ.

Bữa sáng nhiều chất xơ

Ăn bữa sáng với nhiều chất xơ có thể giúp giảm cholesterol và do vậy phòng ngừa bệnh tim và đột quỵ.

Hạt lanh

Bổ sung hạt lanh hoặc dầu hạt lanh trong chế độ ăn vì axit béo omega-3 trong hạt lanh được cho là giúp ngăn ngừa bệnh tim và đột quỵ.

BS Thu Vân

(Theo Univadis/ Boldsky)

10 dấu hiệu cảnh báo bệnh đái đường

Đây là bệnh thuộc nhóm bệnh rối loạn chuyển hóa, được đặc trưng bởi lượng đường tăng trong máu, kết quả ảnh hưởng đến chất lượng sống và tăng nguy cơ tổn thương thần kinh tim mạch. Điều đáng lo ngại nhất là nhiều người thường bỏ qua, ít quan tâm vì dễ nhầm với các bệnh thông thường khác.

Vì vậy điều quan trọng cần biết những dấu hiệu cảnh báo của bệnh để thăm khám bác sĩ và làm các xét nghiệm cần thiết. Sau đây là 10 dấu hiệu chính cảnh báo bệnh đái đường

1 - Đi tiểu thường xuyên

Đi tiểu thường xuyên có thể do nhiễm trùng đường tiểu hoặc do uống nhiều nước. Tuy nhiên nếu bạn không tìm ra được nguyên nhân và đi tiểu nhiều hơn bình thường có thể là dấu hiệu của bệnh đái đường. Điều này có nghĩa thận phải làm việc nhiều hơn để thải lượng đường thừa.

2 - Cảm giác khát

Triệu chứng này có liên quan với đi tiểu nhiều. Do đi tiểu thường xuyên, cơ thể trở nên mất nước, làm cho bạn cảm thấy rất khát nước

3 - Đói cồn cào

Do lượng insulin trong máu không ổn định nên các tế bào cơ thể không có đủ năng lượng để thực hiện các hoạt động hàng ngày. Cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tìm kiếm thêm nguồn năng lượng, dẫn đến những cơn đói cồn cào, khó chịu.

4 - Khô miệng

Khô miệng gây cảm giác khó chịu và một trong những dấu hiệu cảnh báo sức khỏe có vấn đề. Đây không chỉ là dấu hiệu mất nước, mà còn là dấu hiệu cảnh báo đái đường type 2. Những thay đổi về da tạo thuận lợi cho vi khuẩn và tăng nguy cơ mắc các bệnh về nướu và răng.

5 - Mệt mỏi

Mệt mỏi quá mức hoặc mãn tính là dấu hiệu không được bỏ qua dù trong tình huống nào. Ở bệnh nhân đái tháo đường, tế bào cơ thể rất khó hấp thụ glucose dẫn đến sự thiếu hụt năng lượng trong cơ thể khiến bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi và khó chịu, mệt mỏi càng tăng khi phải đi tiểu đêm.

6 - Các vấn đề về mắt

Mắt là một trong những bộ phận trong cơ thể bị tác động nhiều nhất bởi bệnh đái đường, lượng đường trong máu cao đã ảnh hưởng đến mắt. Điều này gây nên nhìn mờ, đặc biệt khi không kiểm soát được bệnh gây giảm thị lực hoàn toàn.

7 - Nhiễm trùng

Do vi khuẩn, vi rút, nấm phát triển tốt trong môi trường có lượng đường máu cao và nhiễm trùng là biểu hiện thường gặp. Nhiễm nấm âm đạo Candida, nhiễm nấm ở da, nhiễm trùng đường tiết niệu là những dấu hiệu thường gặp ở bệnh nhân đái đường.

8 - Cảm giác tê hoặc ngứa các đầu chi

Các biểu hiện này do bệnh đái đường ảnh hưởng đến các dây thần kinh. Tê hoặc ngứa ran có thể xảy ra nhiều lần và thường kèm theo cảm giác đau, viêm. Nếu vấn đề không được kiểm soát đúng mức, các tổn thương thần kinh có thể là vĩnh viễn và gây nên những rối loạn nghiêm trọng khác.

9 - Giảm hoặc tăng cân không có lý do

Giảm hoặc tăng cân không rõ lý do vì không có khả năng sử dụng insulin do đái đường gây nên. Ngăn cản glucose đi vào trong tế bào lúc đó cơ thể sẽ sử dụng protein từ các cơ để bù đắp năng lượng. Do cơ thể mất khả năng hấp thụ glucose và đi tiểu thường xuyên, bệnh nhân đái đường (thường là đái đường type 1) dễ bị sụt cân nhanh chóng. Tuy nhiên trong một số trường hợp sẽ gây phản ứng ngược lại, tăng cảm giác thèm ăn (thức ăn ngọt) và gây tăng cân.

10 - Chậm liền sẹo

Một điều đáng chú ý là vết thương chậm liền sẹo. Do lượng đường cao trong máu đã làm tổn thương các tĩnh mạch, động mạch, điều này gây ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển máu đến các tế bào giúp làm lành vết thương.

Tóm lại, điều quan trọng và cần thiết nên có chế độ ăn, lối sống lành mạnh đặc biệt là đái đường type 2. Thêm vào đó tránh thừa cân, béo phì, hút thuốc lá, tránh nhàn rỗi, tránh các chất béo bão hòa, chất ngọt và thực phẩm chế biến sẵn…để có cuộc sống vui khỏe mỗi ngày!

Bs Ái Thủy

(Theo Amelioretasante.com)

Chảy máu mũi vào buổi sáng, xử lý ra sao?

Mặc dù chảy máu mũi có thể ảnh hưởng đến bất kỳ lứa tuổi nào, nhưng phổ biến hơn ở trẻ từ 2 đến 10 tuổi và người lớn từ 50 đến 80 tuổi. Nên tìm hiểu nguyên nhân và xử trí ban đầu tại nhà trước khi có can thiệp y tế nếu cần thiết.

Nguyên nhân gây ra chảy máu mũi vào buổi sáng

Không khí khô: Không khí khô hoặc từ bên ngoài hoặc trong nhà sưởi ấm, có thể làm khô lớp niêm mạc của mũi, dẫn đến tổn thương niêm mạc mũi và gây ra chảy máu cam. Có thể làm giảm độ khô của môi trường bằng cách sử dụng máy làm ẩm không khí hoặc sử dụng nước muối sinh lý nhỏ mũi để giúp làm ẩm bên trong mũi.

Thói quen lạm dụng quá mức thuốc chống nghẹt mũi: Xì mũi quá mức có thể khiến rách mô và gây chảy máu mũi. Việc sử dụng thuốc thông mũi khi cảm lạnh có thể là thủ phạm khác gây chảy máu mũi. Những thuốc thông mũi này có thể làm khô và kích thích niêm mạc mũi, dẫn đến chảy máu, đặc biệt nếu lạm dụng quá mức.

Ăn những thực phẩm giàu vitamin C, kẽm để vững thành mạch.

Những rối loạn sức khoẻ là yếu tố nguy cơ: Các chứng dị ứng, cảm lạnh và nhiễm trùng có thể là những tình trạng gây ra chứng chảy máu mũi vào buổi sáng. Thông thường, nhiễm trùng hô hấp trên hoặc dị ứng mũi có thể dẫn đến chảy máu mũi vào buổi sáng do viêm niêm mạc mũi. Các tình trạng sức khoẻ khác như bệnh thận hoặc gan, nghiện rượu có thể làm giảm khả năng đông máu, dẫn đến chảy máu mũi. Tình trạng bệnh tim mạch như tăng huyết áp hoặc suy tim sung huyết có thể gây chảy máu mũi. Cơn tăng huyết áp ác tính có thể gây ra chảy máu cam, khó thở, nhức đầu dữ dội.

Thuốc men: Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến khả năng đông máu và dẫn đến chảy máu mũi, như thuốc chống viêm không steroid (NSAID), aspirin, hoặc thuốc chống đông. Nên trao đổi với bác sĩ trước khi dùng các loại thuốc vừa nêu, đặc biệt nếu có tiền sử chảy máu mũi, bác sĩ có thể tìm một loại thuốc thay thế.

Lệch vách ngăn mũi: Lệch vách ngăn mũi có thể làm tăng nguy cơ chảy máu cam. Nếu bề mặt vách ngăn mũi khô, vách ngăn lệch cũng dễ làm cho các tác nhân lạ từ bên ngoài tiếp cận với các hốc mũi và có thể dẫn đến thương tổn, tắc nghẽn, gây nhiễm trùng mũi và chảy máu mũi.

Khi nào cần can thiệp y tế?

Không cần phải đến ngay bác sĩ nếu chảy máu mũi vào buổi sáng lần đầu. Tuy nhiên, điều này lại rất cần thiết nếu bạn đang dùng chất chống đông máu hoặc bị rối loạn đông máu như bệnh hemophilia... Khi bị chảy máu cam thường xuyên, chảy máu mũi xảy ra ở trẻ dưới hai tuổi, hoặc có các triệu chứng thiếu máu, da nhợt nhạt, tim đập nhanh và thở dốc, cần đi khám bác sĩ.

Cách xử trí chảy máu mũi vào buổi sáng

Xử trí chảy máu cam vào buổi sáng khá dễ dàng để làm với các hướng dẫn đơn giản và một số biện pháp khắc phục tại chỗ.

Hướng dẫn chung: Ấn trực tiếp vào cánh mũi của lỗ mũi có chảy máu có thể là một cách để ngăn chặn chảy máu mũi hữu hiệu. Giữ mũi đóng kín khoảng 10 phút, thở bằng miệng, để máu cầm tự nhiên. Đừng thả tay quá thường xuyên để kiểm tra xem máu ngừng chảy chưa. Máu cần thời gian để tạo cục máu đông. Thả tay quá sớm hoặc quá thường xuyên có thể khiến máu chảy kéo dài và khó cầm.

Đặt một miếng vải ẩm ướt và lạnh trên sống mũi cũng có thể mang lại tác dụng cầm máu. Tương tự, đồ uống lạnh hay ăn kem cũng có tác dụng nhất định.

Cố gắng không hỉ mũi trong 24 giờ và tránh vận động quá mức ít nhất 2 giờ đồng hồ sau khi cầm máu, vì có thể gây chảy máu mũi tái phát.

Các biện pháp ngăn chặn khác

Thay đổi chế độ ăn uống. Nếu bạn bị chảy máu mũi thường xuyên, hãy thử thực hiện những điều chỉnh chế độ ăn uống sau đây: Ăn nhiều chất sắt để tạo hemoglobin của hồng cầu. Ăn thực phẩm giàu vitamin C giúp tạo ra collagen cho tổ chức mô cơ thể. Ăn nhiều vitamin K để giúp mau đông máu. Ăn thực phẩm giàu kẽm hoặc bổ sung kẽm để giúp tăng vững bền mạch máu.

Hạn chế việc sử dụng thuốc chống viêm NSAID và thuốc chống đông khác, kiểm soát tốt huyết áp và bỏ thuốc lá. Bạn cũng có thể thêm một máy làm ẩm trong nhà để duy trì nhiệt độ thích hợp trong phòng ngủ khi tời tiết khô lạnh.

BS. Thanh Hoài